Từ “cung nữ”trở thành thân mẫu của Thái tử

Là thân mẫu của Vua Bảo Đại, người được xem là bậc mẫu nghi thiên hạ, dưới một người trên hàng vạn dân, Đoan Huy Hoàng Thái hậu (Đức Từ Cung) được hưởng cuộc sống quyền bính khi nhà Nguyễn còn, nhưng sau biến cố 1945, Bà sống đến hết đời với nỗi “buồn giận đan xen”, nỗi đau cắn rứt vì không có con cháu bên cạnh.

Đoan Huy Hoàng Thái hậu trong triều phục và ngồi trên ngai vị

Bà tên tục là Hoàng Thị Cúc, sinh ra và lớn lên trong một gia đình quan tri huyện nhỏ bé dưới thời Nguyễn. Tuy nói sinh ra trong gia đình quan lại, nhưng bà lại sống cuộc đời niên thiếu khá vất vả và khó khăn. Thân mẫu của bà là quan tri huyện Hoàng Trọng Tích, mất sớm, để lại cảnh khó khăn cho gia đình. Từ đó, bà sống nhờ gia đình người anh trai cả là Hoàng Trọng Khanh, nhưng người anh đam mê cờ bạc, đàn điếm và ném hết tiền vào đó khiến gia đình lâm vào cảnh nợ nần, thiếu thốn. Vì thế, người anh trai này của bà đã “bán” bà cho những nơi quyền quý để “đỡ mang gánh nặng”.

 Bà được tiến cung, làm cung nữ hầu hạ Hoàng Quý phi Nguyễn Hữu Thị Nhàn (sau này được phong là Khôn Nguyên Xương Thái Hoàng Thái hậu gọi là Thánh Cung) và Hoàng Thái phi Dương Thị Thục (say được phong là Khôn Nghi Xương Đức Thái Hoàng Thái hậu gọi là Tiên Cung). Từ đây, bà bắt đầu quen biết với Nguyễn Phúc Bửu Bảo (Vua Khải Định), khi đó, ông đã có vợ là bà Trương Như Thị Tịnh, con gái của Đại thần Phụ chính Trương Như Cương. Tuy nhiên, cuộc sống của hai ông bà không hòa thuận. Trong một lần Nguyễn Phúc Bữu Bảo thua bạc phải to, phải nói bà về xin cha ruột tiền để trả nợ. Quá nhục nhã vì phải về xin tiền thân mẫu để trả nợ cho chồng thua bạc, Trịnh Như Thị Tịnh khóc lóc, chạy ra khỏi phủ và lên chùa xuất gia quy y cửa phật, từ đấy ngôi vị chính thê cũng không còn nữa.

Đoan Huy Hoàng Thái hậu (ở giữa) chụp ảnh cùng thân quyến

Sử sách chép rằng, đến năm 1913, Hoàng Thị Cúc mang thai. Trong cung, cung nữ đang hầu hạ phải giữ tiết đến khi được xuất cung, nhưng Hoàng Thị Cúc lại có thai khiến cho Thánh Cung và Tiên Cung nổi giận. Sau nhiều lần tra khảo, có lần có bị bắt nằm và đánh hèo, bà bắt buộc phải khai là con của Nguyễn Phúc Bữu Bảo. Từ đó, bà được tha và dưỡng thai. Ngày 22 tháng 10 năm 1913, bà hạ sinh hoàng nam Nguyễn Phúc Vĩnh Thụy (Tức Bảo Đại). Năm 1916, Nguyễn Phúc Bữu Bảo lên ngôi vua, hiệu là Hoằng Tông Tuyên hoàng đế (Khải Định), bà được sắc phong làm Tam giai Huệ Tần. Năm 1918, bà được thăng lên vị Nhị giai Huệ phi, đứng thứ 2 trong số phi tần của Khải Định sau Ân phi Hồ Thị Chỉ.

Khải Định không có Hoàng hậu vì chính thê đã quy y cửa phật, tuy nhiên, ông vẫn sắc phong người vợ này của mình làm Hoàng Quý phi dù bà từ chối. Khi hoàng tử Vĩnh Thụy chào đời, Bà Tiên Cung đã đón cháu nội về cung Diên Thọ chăm sóc, nuôi nấng, Huệ phi bị cách ly khỏi con của mình, chỉ khi cho con bú, Huệ phi mới được sang với con và cũng về ngay sau khi xong nhiệm vụ. Vì thế có thể nói rằng, bà chỉ là thân mẫu, chứ không phải là dưỡng mẫu. Trong xã hội phong kiến, nhiều lúc, thân mẫu không qua trọng bằng dưỡng mẫu. Huệ Phi và Bà Tiên Cung cũng không thân thiết, đôi lúc còn bị lạnh nhạt, đối xử tệ vì bị cho rằng bà có xuất thân thấp kém, không xứng làm mẹ của con vua.

Năm 1923, hoàng tử Vĩnh Thụy được vua cha sắc phong làm Thái tử, có quyền kế vị và nhân vì dịp đó, Huệ phi cũng được phong làm Nhất giai Hậu phi. Ba năm sau, ngày 6 tháng 11 năm 1925, Vua Khải Định băng thệ, thọ 40 tuổi. Theo di chiếu nhà vua để lại, Hoàng Thái tử Vĩnh Thụy được quyền kế vị, Nhất giai Hậu phi Hoàng Thị Cúc được phong làm Hoàng Thái hậu. Năm 1926, Hoàng tử Nguyễn Phúc Vĩnh Thụy được tôn lên kế vị, lấy niên hiệu là Bảo Đại. Sau đó, Hoàng đế trở lại Pháp học tập. Mãi đến năm 1933, ngày 20 tháng 3, Bảo Đại mới tôn phong cho mẹ mình làm Đoan Huy Hoàng Thái Hậu. Vào ngày sinh nhật hàng năm của bà triều đình tổ chức lễ mừng rất trọng thể, gọi là Từ Khang tiết, nên người trong cung thường gọi bà là Từ Cung Hoàng Thái hậu hay gọi ngắn gọn là Đức Từ Cung. Cha bà Hoàng Trọng Tích do trở thành ông ngoại của Hoàng đế nên được truy tặng làm Nghi quốc công. Từ đây, bà trở thành người quyền lực nhất chốn hậu cung bây giờ, sống trong nhung lụa, có người hầu kẻ hạ và thể hiện uy quyền áp chế hậu cung.

Còn nữa…

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây