Quách Gia là ai? Quách Gia, tự là Phụng Hiếu, người Dương Địch, Dự Châu (nay là tỉnh Hà Nam, Trung Quốc). Ông là một cố vấn quân sự, chính trị lớn thời Tam Quốc. Ông phò tá cho Tào Tháo và giữ chức Tư Không quân tế tửu trong triều đình nhà Ngụy. Ông mất khi mới 37 tuổi khiến nhiều người nuối tiếc về tài nghệ của ông.

1. Con đường chính trị và binh nghiệp của Quách Gia

Theo Tam Quốc chí, Quách Gia từ nhỏ đã có chí lớn, kết bạn với những người tuấn kiệt từ sớm và rất ít người biết đến tài của ông vì ông chủ yếu chỉ chơi với giới học thức. Ban đầu, ông là thủ hạ của Viên Thiệu và sau đó, ông đầu quân cho Tào Tháo và ngay lập tức được Tào Tháo trọng dụng vào thời cuối của nhà Đông Hán cũng như giai đoạn đầu của Tam Quốc.

Ông giữ chức Tư Không quân tế tửu, một chức vụ tương đương với Đại đô đốc của Chu Du và Quân sư Trung lang tướng của Gia Cát Lượng. Chính vì vậy, Quách Gia dù mất sớm nhưng tài quân lược của ông được xếp ngang hàng với những nhân vật nổi tiếng thời Tam Quốc là Chu Du, Tư Mã Ý và Gia Cát Lượng.

Thủa ban đầu nhiều người không biết Quách Gia là ai. Đến khi ông giúp sức cho Tào Tháo và lập được các đại công thì người đương thời mới biết Quách Gia là ai.

Năm 198, Tào Tháo đem quân đánh Lã Bố. Lã Bố thua liên tiếp ba trận, Tào Tháo thừa thắng tiến công đến Giang Tô. Lã Bố phải lùi vào thành cố thủ. Tào Tháo đem quân tiến công nhưng không thể công phá được thành. Chiến sự kéo dài, tốn kém lương thực, của cải và làm giảm nhuệ khí của quân vì vậy Tào Tháo quyết định rút quân.

Tuy nhiên, Quách Gia đã kịp thời can ngăn và đưa ra nhận định rằng: Lã Bố rất dũng mãnh, mưu mô, thua nhiều trận nên nhuệ khí giảm, tinh thần binh sĩ suy kiệt; Cố vấn của Lã Bố là Trần Cung có mưu trí nhưng bản chất nhút nhát, chậm chạp; Thế lực Tào Tháo tính ra vẫn trên thế của Lã Bố, hơn nữa Lã Bố đang bị vây hãm trong thành, sớm muộn gì cũng không thể trụ được vì thiếu lương thảo vì vậy Quách Gia đề nghị hiến kế, đánh bằng được Lã Bố lần này nếu không sẽ không có cơ hội lần thứ hai.

Tào Tháo quyết định nghe theo Quách Gia, dùng kế sử dụng nước sông Nghi, sông Tứ để dẫn vào thành làm sạt lở thành, quân Tào kéo vào tấn công dữ dội và bắt sống được Lã Bố. Sau đó, Tào Tháo ra lệnh giết Lã Bố để trừ hậu họa. Đây là lần đầu tiên Quách Gia đưa ra lời cố vấn và Tào Tháo nghe theo cuối cùng dẫn đến chiến thắng ngoài sức mong đợi. Nếu như rút quân về, sau này khi Lã Bố củng cố được thế lực, quay lại tấn công Tào Tháo thì lúc đó rất khó khăn để chống đỡ. Chi bằng Lã Bố đang thất thế, bị vây hãm nắm lấy cơ hội tấn công, diệt gọn trừ hậu họa sau này.

quách gia là ai
Nếu sống lâu hơn Quách Gia là mưu sĩ số 1 thời Tam Quốc?

Năm 199, sau khi đánh thắng Lã Bố, Lưu Bị tới đầu hàng và được Tào Tháo dùng lễ đãi khách quý chứ không với tù binh. Tuy nhiên sự hoài nghi của Quách Gia cho Lưu Bị vẫn không bao giờ hết. Quách Gia cho rằng, nếu như thả Lưu Bị đi, chắc chắn sẽ có hậu quả khôn lường vì vậy ông nhắc Tào Tháo nên sớm liệu trước. Sau khi Tào Tháo lập nhà Ngụy,vì chiêu dụ kẻ sĩ giúp sức mà dùng Lưu Bị. Sau đó, Tào Tháo sai Lưu Bị đi đánh Viên Thuật, Quách Gia lại tiếp tục can ngăn và cho rằng nếu để Lưu Bị đi thì sẽ gây biến.

Sau đó, đúng như lời dự đoán của Quách Gia, khi thả Lưu Bị đi xa, hắn liền tạo phản, giết tướng Xa Trụ của Tào Tháo, chiếm vùng Từ Châu. Tào Tháo lúc đó rất tức giận và oán hận bản thân vì không nghe lời của Quách Gia khiến thế cục vượt tầm kiểm soát.

Trong Tam Quốc diễn nghĩa diễn tả việc Tào Tháo muốn nhanh chóng đem quân đi đánh Lưu Bị. Tuy nhiên, Tào Tháo lại sợ lúc đem quân tấn công Lưu Bị, thì Viên Thiệu phía sau đánh úp khiến không trở tay được vì vậy Tào Tháo hỏi ý kiến Quách Gia và nhận được lời khuyên: “Viên Thiệu chậm chạp, đa nghi, Lưu Bị mới khởi binh, chưa thu phục được lòng dân và thế chưa mạnh, nếu đánh úp ắt sẽ thắng vì vậy không nên bỏ lỡ cơ hội.

Sau đó, Tào Tháo nghe theo lời Quách Gia, đem quân ồ ạt tấn công Lưu Bị. Đúng như Quách Gia dự đoán, Lưu Bị nhanh chóng thất bại và phải chạy qua chỗ Viên Thiệu để cầu cứu viện. Tuy nhiên, lại một lần nữa Quách Gia đoán đúng, Viên Thiệu không xuất binh giúp Lưu Bị.

Năm 200, Quách Gia theo Tào Tháo đem quân tiến đánh Viên Thiệu trong trận Quan Độ. Trận đó, Viên Thiệu thua thảm bại, hơn 10 vạn quân bị giết, khiến Viên Thiệu phải lui về cố thủ. Hai năm sau, năm 200, Viên Thiệu ho ra máu, chết và lập chiếu thư truyền ngôi lại cho con trai thứ 3 là Viên Thượng, không truyền ngôi cho người con cả là Viên Đàm.

Chính vì vậy mà hai anh em nhà này đánh nhau tranh giành quyền thừa kế. Nhân sự việc đó, Quách Gia đề xuất tiến đánh anh em nhà Viên, Quách Gia theo phò tá. Trong khi đó, Lưu Biểu phía Nam cũng đang làm loạn, Quách Gia mới hiến kế rằng: “Bây giờ chúng ta đang kẹt ở giữa, chi bằng cứ để anh em nhà họ Viên tự sinh tự diệt, vì Viên Đàm sẽ không bao giờ chấp nhận để Viên Thượng lên ngôi, nên cứ chờ thời cơ khi một trong hai bị tiêu diệt, lúc đó thế cũng yếu ta đem quân tiến công nhất định sẽ giành chiến thắng.

Còn bây giờ, thế Lưu Biểu đang yếu, lại thân cô thế cô, ta đem quân tiến đánh nhất định sẽ thắng lợi”. Tào Tháo nghe theo lời Quách Gia, đem quân đánh Lưu Biểu để anh em nhà Viên tự sinh tự diệt.

quách gia là ai
Quách Gia và Gia Cát Lượng ai mới là mưu sĩ thời Tam Quốc

Đúng như Quách Gia dự đoán, hai anh em nhà Viên đánh nhau một mất một còn, Viên Đàm thua nặng rút chạy, Tào Tháo đem quân cứu Viên Đàm nhưng thực chất là lấy cơ xâm chiếm, bình định Viên Đàm. Tào Tháo lại thắng lớn nhờ công Quách Gia.

Năm 205, sau khi Viên Đàm bị tiêu diệt, Viên Thượng trốn sang xứ Liêu Tây, nương nhờ Đạp Đốn (Thủ lĩnh Ô Hoàn). Tào Tháo muốn đem quân đánh Ô Hoàn, nhưng lại sợ Lưu Biểu và Lưu Bị dẫn quân tập kích nên lại tham khảo ý kiến Quách Gia. Quách Gia cho rằng Viên Thượng đang cậy nhờ Ô Hoàn là mối nguy quan trọng, chờ Thượng tập hợp được lực lượng sẽ là gây sóng gió, vì vậy nên đem quân đánh Ô Hoàn, diệt Thượng và Đáp Đốn.

Còn phần Lưu Biểu thì luôn không chế áp được Lưu Bị, suốt nhiều năm không dám tiến công nên không phải sợ. Tào Tháo nghe theo lời Quách Gia, đen quân tiến đánh Ô Hoàn. Đến đây, Quách Gia lại tiếp tục hiến kế, cho quân tiến ra lối hiểm Lô Long tắc, tiến thẳng đến sở trị của Thiền vu. Quân Ô Hoàn nghe tin Tào Tháo đem quân đến, kinh hồn bạt vía, luống cuống ứng chiến. Tuy nhiên, do đánh bất ngờ, Tào Tháo dẫn quân đánh tan tác quân Ô Hoàn, chém đầu Đáp Đốn và nhiều vương hầu. Anh em nhà họ Viên lại chạy trốn sang Liêu Đông.

Sau khi chinh phạt Ô Hoàn và giành chiến thắng, Tào Tháo và Quách Gia về Liễu Thành. Lúc này, Quách Gia đột ngột đổ bệnh, ốm nặng sau một thời gian thì mất. Lúc mất ông mới 37 tuổi. Tào Tháo chắc chắn là người buồn nhất bởi mất đi cánh tay phải chủ lực trong mọi quyết sách. Mọi quyết sách từ nay thiếu vắng sự quân sư tài tình của Quách Gia.

Quách Gia và Tào Tháo
Quách Gia đặt nền móng to lớn cho cơ đồ của Tào Tháo

Thời Tam Quốc khi nghe đến cái tên Quách Gia là ai đều khiến các đối thủ của Tào Tháo phải khiếp sợ vì tài thao lược của ông.

2. Các nhận xét về Quách Gia

Quách Gia được biết đến là một nhà sách lược về cả chính trị lẫn quân sự tài ba. Ông được xếp ngang hàng với những nhà quân sự nổi danh thời bấy giờ như Tư Mã Ý, Gia Cát Lượng, Khổng Minh. Theo các nhà nghiên cứu lịch sử, Quách Gia xuất chúng, có tài nhưng đoản mệnh, chết lúc rất sớm nên lịch sử chưa đánh giá đầy đủ tài năng của ông.

Theo sử sách, sau này khi Tào Tháo tham chiến trận Xích Bích thì thất bại thảm hại và suýt bị giết. Lúc này ông đã than rằng nếu như có Quách Gia, thì tình thế sẽ không như vậy. Lịch sử Trung Quốc không ghi nhận vị quân sư nào chết mà để Tào Tháo phải khóc than như vậy. Tuy nhiên, nhiều học giả cũng cho rằng, nếu như sau này Quách Gia tiếp tục lập được đại công, vị thế ngày càng lớn mạnh liệu Tào Tháo, một kẻ đa nghi, mưu mô có thể để chuyện như vậy xảy ra hay không? Và việc xử trung thần có công lớn cũng không phải là chuyện hiếm gặp trong lịch sử Trung Quốc và cả thế giới.

Trước khi chết, Quách Gia cũng khuyên Tào Tháo nên cẩn thận khi dùng Tư Mã Ý. Kết cục đúng như ông dự đoán, Tư Mã Ý thống trị quyền lực, sau khi Tư Mã Ý mất thì cháu của ông là Tư Mã Viêm đã lật đổ nhà Ngụy, lập ra nhà Tấn. Và liệu nếu Quách Gia còn sống, Tư Mã Ý có đắc thắng và trở thành trụ cột dưới tay Tào Tháo? Khi đó chắc chắn nhà Ngụy sẽ không diệt vong, nhà Tấn sẽ không được thành lập. Tuy nhiên, lịch sử đã không để điều đó xảy ra.

Đáng tiếc Quách Gia mất sớm nên nhiều người không biết ông là ai. Nhưng công lao của Quách Gia đối với nhà Ngụy vô cùng to lớn. Có thể nói Quách Gia là người đặt nền móng cho Tào Tháo xây dựng cơ đồ.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây